Napoli Gezilecek Yerler: Yeraltı Şehri ve Pompei İçin Rota

Napoli'de gezilecek yerler üç güne bölündüğünde her gün ayrı bir bölgeye düşer: ilk gün tarihi merkez ve şehrin altı, ikinci gün Vezüv'ün eteğindeki Pompei, üçüncü gün müze ve kıyı.

1. 1. gün, tarihi merkez ve yeraltı şehri: Duomo, Via dei Tribunali, Piazza San Gaetano'dan inilen Napoli Sotterranea turu, Via San Gregorio Armeno, Spaccanapoli, Cappella Sansevero ve Piazza del Gesù Nuovo. Bütün duraklar yürüme mesafesindedir.
2. 2. gün, Pompei: Napoli Garibaldi'den Circumvesuviana treniyle Pompei Scavi-Villa dei Misteri istasyonuna gidilir, istasyonun karşısındaki Porta Marina kapısından antik kente girilir. Pompei için en az yarım gün gerekir.
3. 3. gün, müze ve kıyı: Sabah Ulusal Arkeoloji Müzesi'ne (Museo Archeologico Nazionale, kısaca MANN), öğleden sonra da Via Toledo, Galleria Umberto I, Piazza del Plebiscito ve deniz kıyısındaki Castel dell'Ovo'ya gidilir.

Günlerin sırasını haftanın günü belirler. MANN da Cappella Sansevero da salı günleri kapalıdır, Pompei ise salı açıktır. Takvim izin veriyorsa Pompei'yi salıya koymak, şehirdeki iki önemli durağın kapalı gününe denk gelme riskini ortadan kaldırır. Pompei'yi MANN'dan önce gezmek de işe yarar: Antik kentten çıkarılan fresk ve mozaiklerin önemli bir kısmı müzede sergilenir ve önceki gün gezilen evlerle eşleştirildiğinde daha kolay anlaşılır.

Napoli gezilecek yerler haritası: üç günün yürüyüş ve tren güzergâhı

Napoli Sotterranea'nın işletmecisi, adres Google Haritalar'a yazıldığında yanlış bir noktanın gösterildiği konusunda uyarıyor. Bu yüzden birinci günün haritası doğrudan meydanı hedef alır. Giriş, Piazza San Gaetano'da San Paolo Maggiore Bazilikası'nın yanındadır ve beyaz-mavi bayraklarla işaretlidir.

Napoli yeraltı şehri: Piazza San Gaetano'dan 40 metre aşağı

Napoli Sotterranea, tarihi merkezin altındaki boşluklarda rehberle yapılan ve yaklaşık 40 metre derine inen bir turdur. Giriş, Via dei Tribunali üzerindeki Piazza San Gaetano'dadır. Yeraltında tek başına dolaşılmaz. Turlar İtalyanca ya da İngilizce yapılır, Türkçe tur yoktur.

Turda hangi katmanlar görülür?

Tur, şehrin altındaki katmanları sırayla gösterir: Antik dönemde kente su taşıyan Greko-Romen su kemerinin kalıntıları ve sarnıçlar, İkinci Dünya Savaşı'nda hava saldırılarına karşı sığınak olarak kullanılan galeriler ve o dönemi anlatan küçük bir savaş müzesi. Rota ayrıca Greko-Romen tiyatronun kalıntılarına ve yeraltında kurulmuş bir bahçeye uğrar. Yani "yeraltı şehri" tek bir antik kenti anlatmaz. Burada iki bin yılı aşkın sürede üst üste birikmiş kullanım izleri görülür.

Kuyruk, saatli bilet ve dar geçitler

İşletmecinin bilet sayfasına göre girişte 10 dakika ile yoğun dönemlerde 90 dakika arasında beklenir. Bu bekleme turun süresine eklendiği için yeraltı turu, birinci günün en çok zaman alan durağıdır. Ek ücretli "saltacoda" (sıra atlama) bileti belirli bir saate göre satılır. Bu bilet iade edilmez; tarih, saat ve ziyaretçi adı sonradan değiştirilemez. Saatli bilet alındıysa günün geri kalanı o saate göre planlanır: Turdan önce Duomo, sonra San Gregorio Armeno ve Spaccanapoli gezilir.

Antik su kemerinin tünelleri yalnız bir kişinin geçebileceği genişlikte açılmıştır. Dar ve kapalı yerde rahatsız olanlar ya da hareket kısıtı bulunanlar bu bölümü zor bulabilir. Tur saatleri ve bilet ücreti işletmecinin sitesinde güncellenir; gitmeden önce bu bilgileri oradan kontrol etmek gerekir.

Aynı adla satılan başka yeraltı turları

Bilet satış platformlarında "Napoli Sotterranea" adıyla satılan her tur Piazza San Gaetano'daki tur değildir. İspanyol Mahalleleri'nde (Quartieri Spagnoli), Vico Sant'Anna di Palazzo'dan başlayan tur başka bir işletmeye aittir ve saatleri, ücreti, rotası farklıdır. Piazza San Gaetano'da, San Lorenzo Maggiore kompleksinin altında ise antik kentin kazılmış bir bölümü "Neapolis Sotterrata" adıyla ayrı biletle gezilir. Rezervasyon sırasında başlangıç adresine bakmak, yanlış kapıda kuyruğa girmeyi önler.

Yer üstünde 1. gün: Tribunali'den Gesù Nuovo'ya

Napoli'nin tarihi merkezi UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir ve antik Neapolis'in sokak düzenini bugün de korur. Via dei Tribunali ile Spaccanapoli birbirine paralel uzanır ve antik kentin doğu-batı yönündeki ana caddelerinin (decumanus) yerini izler. Aralarını kısa ara sokaklar bağlar. Rota bu düzeni izler: Önce Tribunali boyunca batıya, sonra ara sokaktan Spaccanapoli'ye inilir, oradan da yine batıya devam edilir.

• Duomo: San Gennaro Şapeli'nin bulunduğu Napoli Katedrali, Via Duomo üzerindedir. Güne buradan başlamak, rotanın doğudan batıya tek yönde yürünmesini sağlar.
• Piazza San Gaetano: Napoli Sotterranea girişinin bulunduğu meydandır. San Paolo Maggiore ve San Lorenzo Maggiore kiliseleri karşı karşıyadır.
• Via San Gregorio Armeno: Tribunali'den Spaccanapoli'ye inen kısa bir sokaktır. Yıl boyunca Noel sahnesi (presepe) figürleri yapan atölyelerle doludur. Gezmek ücretsizdir.
• Spaccanapoli: Tarihi merkezi düz bir çizgi gibi ikiye ayıran caddedir. Bölümlerinin adları farklıdır (Via San Biagio dei Librai, Via Benedetto Croce gibi). Gezmek ücretsizdir.
• Cappella Sansevero: Spaccanapoli'nin hemen kuzeyinde, Piazza San Domenico Maggiore'ye birkaç dakika uzaklıkta küçük bir şapel ve müzedir. Giuseppe Sanmartino'nun mermerden oyduğu "Örtülü İsa" (Cristo velato) heykeli buradadır. Ziyaretçi sayısı sınırlı tutulur, bu yüzden bileti önceden almak gerekir. Salı günleri kapalıdır.
• Santa Chiara ve Piazza del Gesù Nuovo: Spaccanapoli'nin batı ucudur. Gesù Nuovo Kilisesi'nin sivri uçlu taşlarla kaplı cephesi meydana bakar, Santa Chiara kompleksi de meydanın karşı köşesindedir.

Yeraltı turu, Sansevero ziyareti ve aradaki yürüyüşle bu bölge tam bir gün sürer. MANN, Gesù Nuovo'dan kuzeye kısa bir yürüyüş uzaklığındadır ama koleksiyonu büyük olduğu için ona ayrı bir sabah ayırmak daha doğru olur.

Napoli'den Pompei'ye günübirlik: tren, bilet ve saatler

Circumvesuviana ile Pompei Scavi'ye

Napoli'den Pompei'ye en doğrudan ulaşım, EAV'nin işlettiği Circumvesuviana demiryolunun Sorrento hattıdır. Tren Porta Nolana'dan kalkar ve ilk durağı Napoli Centrale istasyonunun alt katındaki Napoli Garibaldi'dir. İnilecek istasyon Pompei Scavi-Villa dei Misteri'dir. Bölgede adında Pompei geçen başka istasyonlar da olduğu için bilette ve tabelada bu adı aramak gerekir. İstasyon, antik kentin Porta Marina girişinin hemen karşısındadır. Yolculuk genellikle 35-40 dakika sürer. Tek yön bilet fiyatı ve tren sıklığı değişebildiği için bunları yola çıkmadan EAV'nin sitesinden kontrol etmek gerekir. Aynı hatta daha az durakta duran, numaralı koltuklu ve normal biletten epey pahalı Campania Express turistik seferleri de vardır. Bu seferlerin sayısı azdır ve sezona göre değişir.

Hangi bilet: Express, Pompeii+ ya da Pompeii Plus?

Çoğu ziyaretçi için seçimi tek soru belirler: Gizemler Villası görülecek mi? Büyük fresk salonuyla tanınan ve surların dışında kalan bu villa Express bilete dahil değildir. İki bilet arasındaki fark 5 avrodur. Pompei'ye ek olarak Oplontis'i ya da Stabiae Müzesi'ni de görmek isteyenler için hesap değişir. Bu alanların her birine giriş 8 avro olduğundan Pompeii+ ile tek bir alan bileti toplam 33 avro eder, üç günlük Pompeii Plus ise 30 avrodur. 18-25 yaş arasındaki AB vatandaşları ve belirli koşulları sağlayan, İtalya oturum izni olan AB dışı ziyaretçiler bütün bilet türlerinde 2 avro öder.

Saatler, saat dilimleri ve kişiye özel bilet

• 16 Mart-14 Ekim: 09.00-19.00, son giriş 17.30.
• 15 Ekim-15 Mart: 09.00-17.00, son giriş 15.30. Bu dönemde saat 16.00'dan sonra bazı evlere (domus) giriş kısıtlanır.
• Kapalı günler: Aksi duyurulmadıkça yalnız 25 Aralık ve 1 Ocak.

Biletler kişiye özeldir ve parka günde en fazla 20.000 kişi girebilir. Yaz döneminde giriş iki saat dilimine ayrılır: 09.00-13.00 arasında en fazla 15.000, 13.00-17.30 arasında en fazla 5.000 kişi. Öğleden sonraki kontenjan sabahkinin üçte biri olduğundan geç saatte gitmeyi düşünenlerin bileti önceden alması daha güvenlidir. Kış döneminde ise asıl sınır saattir: Alan 17.00'de kapanır, son giriş 15.30'dadır ve 16.00'dan sonra bazı evlere girilemez. Öğleden sonra yola çıkan biri geniş bir alanı çok kısa sürede gezmek zorunda kalır. Bu yüzden iki dönemde de Napoli'den sabah erken çıkmak en iyisidir.

Antik kentte yön bulmak

Trenle gelenler Porta Marina kapısını kullanır. Diğer iki giriş Piazza Esedra ile kentin doğu ucundaki Piazza Anfiteatro'dur. Bilete dahil olan Antiquarium'u (alanın sergi bölümü) görmek isteyenlere park, Piazza Esedra girişini öneriyor. Antik kent batıdan doğuya uzanır: Forum ve çevresi batıda, Via dell'Abbondanza ortada, Amfitiyatro ise doğu uçtadır. Gizemler Villası kuzeybatıdadır; Porta Ercolano'dan çıkan Mezarlar Yolu'nun sonunda yer alır. Pompeii+ bileti olanların villayı en başa koyması mantıklıdır. Porta Marina'dan girip önce kuzeybatıya, sonra Forum'a dönüp doğuya ilerlemek aynı yolu iki kez yürümeyi önler.

3. gün: Arkeoloji Müzesi'nden Castel dell'Ovo'ya

Ulusal Arkeoloji Müzesi, Piazza Museo'dadır ve metronun 1. hattındaki Museo istasyonuna yakındır. Salı dışında her gün 09.00-19.30 arası açıktır, son giriş 18.30'dadır. Tam bilet 20 avrodur. 18 yaşından küçükler ücretsiz girer.

Müzeyi Pompei'den sonraki güne koymanın nedeni koleksiyondur: Pompei ve Ercolano'dan çıkarılan fresk, mozaik ve eşyaların önemli bir kısmı buradadır. Faun Evi'nin zeminindeki İskender Mozaiği'nin aslı müzede sergilenir, Pompei'deki evde bugün kopyası durur. Pompei'den çıkan erotik eserlerin toplandığı Gizli Kabine (Gabinetto Segreto) ile Farnese koleksiyonunun antik heykelleri de müzenin öne çıkan bölümleridir. Koleksiyon büyük olduğu için bütün sabahı müzeye ayırmak gerekir.

Öğleden sonra Via Toledo boyunca güneye yürünür. Yol, cam kubbeli Galleria Umberto I pasajından geçip Piazza del Plebiscito'ya çıkar. Meydanın bir yanında Kraliyet Sarayı (Palazzo Reale), karşısında San Francesco di Paola Kilisesi vardır. Buradan kıyıya inilip deniz kenarından Castel dell'Ovo'ya yürünür. Kale, küçük Borgo Marinari adacığının üzerindedir ve çevresinde yürünebilir. Kalenin içine girilip girilemediğini gitmeden önce Napoli Belediyesi'nin duyurularından kontrol etmek gerekir. MANN'dan kaleye yürüyüş yaklaşık 3 kilometredir. Yorulanlar metronun 1. hattıyla Museo'dan Toledo ya da Municipio istasyonuna inerek yolu kısaltabilir. Toledo istasyonu, Napoli'nin "sanat istasyonları" arasında mozaikleri ve ışık tasarımıyla öne çıkar.

Hangi durak biletli, hangisi ücretsiz?

Ücreti belli olan iki büyük kalem kişi başı 45 avro tutar: Pompeii+ (25 €) ve MANN (20 €). Gizemler Villası'ndan vazgeçip Express bileti alanlar için toplam 40 avroya iner. Buna Napoli Sotterranea ve Cappella Sansevero biletleri, Pompei'ye gidiş-dönüş tren bileti ve şehir içi metro ücreti eklenir. Bu kalemlerin güncel tutarını işletmecilerin kendi sitelerinden öğrenmek gerekir.

Napoli yakınlarında gezilecek yerler: Ercolano, Oplontis ve Stabiae

Ercolano (Herculaneum) antik kenti, aynı Circumvesuviana hattında Napoli ile Pompei arasındaki Ercolano Scavi istasyonuna yakındır. Pompei'den küçük bir alandır. Vezüv'ün püskürmesinde farklı biçimde gömüldüğü için bazı yapılarında üst katlar ve ahşap kalıntılar korunmuştur. Ayrı bir arkeoloji parkı tarafından yönetilir ve Pompei biletleri Ercolano'da geçmez. Girişler Corso Resina ve Via dei Papiri Ercolanesi tarafındadır, saat ve ücretler parkın kendi sitesinde yayımlanır. İki antik kenti aynı güne sığdırmak mümkündür ama kışın Pompei'ye son giriş 15.30'da olduğu için bu plan yalnız yaz döneminde rahat yürür. Diğer zamanlarda Ercolano'ya ayrı bir yarım gün ayırmak daha doğrudur.

Pompei biletleriyle bağlantılı, daha sakin iki durak daha vardır. Torre Annunziata'daki Oplontis, büyük bir Roma villasının kazılarak ortaya çıkarılmış halidir. Castellammare di Stabia'da ise Villa Arianna ile Villa San Marco ücretsiz gezilir, Stabiae Müzesi'ne giriş 8 avrodur. Oplontis, iki villa ve Stabiae Müzesi salı günleri kapalıdır. Pompei'yi salıya koyan biri bu alanları başka bir güne almak zorundadır.

Vezüv'ün kraterine çıkmak ve Sorrento, Capri ya da Amalfi kıyısını görmek ayrı birer gün ister. Sorrento, Pompei'ye giden Circumvesuviana hattının son durağıdır. Capri ve Amalfi kıyısı için ulaşımı ayrıca planlamak gerekir.

Napoli ve Pompei için sık sorulanlar

Türkiye pasaportuyla Pompei ve MANN'da indirim var mı?

Yetişkinler için genellikle yok. Pompei'de bütün bilet türlerinde geçerli 2 avroluk indirim, 18-25 yaş arasındaki AB vatandaşlarına ve belirli koşulları sağlayan, İtalya oturum izni olan AB dışı ziyaretçilere uygulanır. Türkiye pasaportuyla gelen 18 yaş üstü ziyaretçiler tam ücret öder. MANN'da 18 yaşından küçükler uyruklarına bakılmaksızın ücretsiz girer. Pompei'de çocuklar için giriş koşullarını bilet almadan önce parkın bilet sayfasından kontrol etmek gerekir.

Pompei biletini girişte almak mümkün mü?

Evet. Bilet, girişlerdeki gişelerden ve Piazza Esedra, Porta Marina ve Piazza Anfiteatro'daki self servis gişelerden alınabilir. Resmi çevrimiçi satıcı Vivaticket'tir. Ancak biletler kişiye özeldir ve günlük kontenjan dolabilir. Bu yüzden yoğun günlerde bileti önceden almak daha güvenlidir.

Ayın ilk pazarı gitmek mantıklı mı?

Pompei'de de MANN'da da ayın ilk pazarı giriş ücretsizdir ama iki yerin kuralları farklıdır. MANN'da o gün Gizli Kabine, Magna Grecia bölümü ve Mısır koleksiyonu kapalıdır. Ücretsiz bilet önceden ayırtılamaz, ancak aynı gün gişeden alınabilir. Pompei ise ilk pazarlar için ayrıca giriş kuralları duyurur. İki yeri aynı güne sığdırmak gerçekçi olmadığından bir gezide ücretsiz pazardan yalnız biri için yararlanılabilir. Gizli Kabine sizin için önemliyse MANN'ı başka bir güne bırakmak daha iyi olur.

Pompei'ye valizle girilebilir mi?

Hayır. Pompei'ye yalnız 30x30x15 santimetreyi aşmayan küçük çantalarla girilir. Napoli'den Sorrento'ya giderken yolda Pompei'de durmayı düşünenlerin büyük bagajı nereye bırakacağını önceden çözmesi gerekir. Bu konuda parkın bilgi noktasından (+39 081 8575 347) bilgi alınabilir.