Aktarmalı Uçuş Nasıl Olur? İç ve Dış Hatlarda Bağlantı Planı

Aktarmalı uçuşta kalkış ve varış şehri arasında doğrudan sefer yoktur. Yolcu en az bir ara havalimanında uçak değiştirerek yolculuğu tamamlar. Uçuşlar tek rezervasyonda alındıysa işleyiş kısadır: ilk havalimanında check-in yapılırken bagaj çoğu durumda son varış noktasına etiketlenir. Aktarma havalimanında uçaktan yalnızca kabin bagajıyla inilir, "Transfer" ya da "Connecting Flights" yönlendirmeleri izlenerek transfer güvenlik kontrolünden geçilir ve sonraki uçuşun kapısına gidilir.

Pasaport kontrolünün ve gümrüğün nerede yapılacağını iki şey belirler: uçuşların iç hat mı dış hat mı olduğu ve aktarmanın hangi ülkede yapıldığı. Ayrı ayrı alınmış iki bilet ise havayolu açısından aktarmalı uçuş sayılmaz. Bu durumda aktarma noktasında bagaj teslim alınır, gerekirse o ülkeye giriş yapılır, ikinci uçuş için yeniden check-in ve güvenlik kontrolünden geçilir. Bağlantı süresi, bagaj ve vize ile ilgili bütün kararlar bu iki ayrıma göre şekillenir.

Tek rezervasyon ile ayrı bilet arasındaki fark

Bileti nereden aldığınızdan çok, uçuşların aynı rezervasyon kodu (PNR) altında olup olmadığı önemlidir. Pegasus'un transit yolcu kuralı bu ayrımı açıkça yapar. Tek rezervasyonda birleştirilen uçuşlarda bagaj aktarımı ve bağlantı süreci havayolunun sorumluluğundadır, yolcu bagajını varış noktasına kadar teslim almadan yoluna devam eder. Ayrı rezervasyonlar ise aktarmalı uçuş kabul edilmez. Farklı havayollarının ortak uçuşlarında (codeshare) da iki uçuşun aynı rezervasyonda olması aranır. İki şirket arasında bagaj anlaşması yoksa, uçuşlar aynı rezervasyonda olsa bile bagaj aktarma noktasında alınır ve o ülkenin giriş koşullarının karşılanması gerekir.

Ayrı biletle kurulan bağlantı bazen daha ucuz bir rota çıkarır. Karşılığında rötar, bagaj bandında bekleme ve yeniden check-in riskinin tamamı yolcuya geçer. Ayrı biletli bir planda süre, aşağıdaki bağlantı süresi bölümünde sayılan aşamalar tek tek toplanarak hesaplanmalıdır.

Dört aktarma türünde pasaport, gümrük ve bagaj

Türkiye'den ya da Türkiye'ye yapılan yolculuklarda aktarma çoğunlukla İstanbul'da, İstanbul Havalimanı (IST) ya da Sabiha Gökçen (SAW) üzerinden olur. Tablo, tek rezervasyonlu bir yolculukta hangi işlemin nerede yapıldığını gösterir; örnek rotalar yalnızca aktarma türünü anlatmak içindir.

Dış hattan iç hatta aktarma, uygulamanın en çok değiştiği türdür. Gümrük düzenlemesine göre yurt dışından gelip Türkiye'deki başka bir havalimanına bağlantılı devam eden yolcunun bagajı, son varış havalimanı hava hudut kapısıysa ve o ilde gümrük idaresi bulunuyorsa oraya kadar etiketlenebilir. Bu durumda bagaj aktarma havalimanında yolcuya verilmez, gümrük kontrolü son varış noktasında yapılır. Son nokta bu koşulları taşımıyorsa transfer bagajı oraya gönderilmez. Bazı havayolları ise bu aktarmada bagajın ilk inilen havalimanında alınmasını ister: Pegasus, dış hattan iç hatta aktarma yapan yolcudan bagajını dış hatlar geliş salonundan almasını bekler.

Bagajın nerede karşınıza çıkacağını en kolay check-in'de verilen bagaj etiketi gösterir. Etikette son varış havalimanının üç harfli kodu yazıyorsa bagaj oraya gider; aktarma havalimanının kodu yazıyorsa orada alınır.

Yurtiçi aktarmalı uçuş nasıl yapılır?

İki iç hat uçuşunu birleştiren aktarmada pasaport ve gümrük işlemi yoktur; işin çoğu ilk havalimanında biter.

1. Uçuşları aynı havayolundan, arama sonucunda aktarmalı olarak gösterilen tek rezervasyonla alın. Aynı güzergâh için iki ayrı bilet almak, aktarmayı ayrı biletli plana çevirir.
2. İlk havalimanındaki check-in sırasında bagaj etiketindeki varış kodunu kontrol edin ve iki uçuşun biniş kartını da isteyin. İkinci biniş kartı verilmediyse aktarma havalimanındaki havayolu ya da transfer bankosundan alınır.
3. Aktarma havalimanında bagaj alım ve çıkış yönüne değil, "Transfer" ya da "Aktarma" yönlendirmesine gidin. Havalimanına göre bu yol ayrı bir transfer güvenlik noktasına çıkabilir ya da giden yolcu güvenliğinden yeniden geçmeyi gerektirebilir. Yönlendirme görmüyorsanız gelen yolcu alanından çıkmadan görevliye sorun.
4. Kapı numarasını uçuş ekranından teyit edin; aktarma sırasında kapı değişebilir.

İstanbul'da iki ayrı büyük havalimanı bulunduğu için ayrı biletli iç hat bağlantılarında ilk bakılacak şey havalimanı kodlarıdır. IST'ye inen bir uçuşla SAW'dan kalkan bir uçuşu birleştiren plan; şehrin iki yakası arasında kara yolculuğu, bagaj teslimi ve yeniden check-in içeren bambaşka bir yolculuğa dönüşür.

Yurtdışı aktarmalı uçuş nasıl yapılır?

İç hattan İstanbul üzerinden yurt dışına

1. İlk havalimanındaki iç hat check-in'inde pasaport ile son varış ülkesinin istediği vize ya da belgeler de gösterilir. Son ülkenin giriş koşulları rezervasyonun tamamı için aranır; eksik belgeyle ilk iç hat uçuşuna alınmamak da mümkündür.
2. Bagaj yurt dışındaki son varış noktasına etiketlenir. Gümrük düzenlemesine göre bu bagaj İstanbul'da yolcuya verilmez; gümrük gözetimi son çıkış havalimanında yapılır, gerekirse bagaj x-ray taramasından geçirilir.
3. İstanbul'a inince yalnızca kabin bagajıyla dış hatlar bölümüne geçin. Devam uçuşunun biniş kartı elinizde yoksa ilgili havayolunun bankosundan alın.
4. Türkiye'den çıkış pasaport kontrolü bu aktarma havalimanında yapılır. Pasaport kontrolünden ve dış hatlar güvenliğinden geçtikten sonra kapıya gidilir.

Dış hattan dış hatta: İstanbul ya da yabancı bir havalimanında

İstanbul'da iki dış hat uçuşu arasında aktarma yapan yolcu, uluslararası transit alanından ayrılmadığı sürece Türkiye'ye giriş yapmış sayılmaz. Uçuşlar bağlantılıysa ve bagaj son noktaya gönderildiyse pasaport kontrolüne girmeden transit güvenlikten geçilir ve sonraki kapıya yürünür. İstanbul Havalimanı'nda biniş kartı eksik olan yolcuların başvurduğu transfer masaları, dış hattan dış hatta transfer güvenlik noktasının karşısındadır.

Aktarma yabancı bir ülkede yapılıyorsa o ülkenin transit kuralı geçerlidir. Havalimanından hiç çıkmamak her zaman vizesiz geçiş anlamına gelmez:

• Schengen içinde devam eden yolculuk: Bölge dışından gelip bir Schengen havalimanında başka bir Schengen ülkesine aktarma yapan yolcu, giriş pasaport kontrolünden ilk indiği Schengen havalimanında geçer. Frankfurt üzerinden Lizbon'a giden yolcu giriş işlemini Frankfurt'ta yapar ve bunun için Schengen vizesi gerekir.
• Schengen'de transit alanda bekleme: Havalimanı transit vizesi (ATV), uluslararası transit alanda Schengen dışı bir ülkeye giden bağlantıyı beklemeye izin verir, Schengen bölgesine giriş hakkı vermez. Belçika ve Hollanda'nın da aralarında bulunduğu bazı Schengen ülkeleri, Türkiye vatandaşlarından transit alandan çıkılmasa bile bu vizeyi istiyor. Geçerli Schengen vizesi, ulusal uzun süreli vize ya da oturma izni olanlar ile ABD, Kanada ve Japonya gibi ülkelerin geçerli vizesini taşıyanlar bu zorunluluktan muaftır.
• Transit alanı olmayan ülkeler: ABD'de havalimanı içinde uluslararası transit uygulanmaz. Aktarma yapan yolcu da giriş kontrolünden geçtiği için yalnızca aktarma için bile ABD vizesi gerekir.

Hangi ülkenin hangi uyruktan transit vize istediği değişebilir. Bu yüzden aktarma ülkesini rotaya eklemeden önce o ülkenin konsolosluğundan ya da Avrupa Komisyonu'nun güncel havalimanı transit vizesi listesinden kontrol etmek gerekir. Liste bazı uyruklar için yolcunun hangi ülkeden geldiğine ve hangi havalimanında aktarma yapacağına göre ayrıca koşul içerir.

Bağlantı süresi nasıl hesaplanır?

Havayolları ve havalimanları her aktarma türü için asgari bağlantı süresi (minimum connection time, MCT) tanımlar. Dış hattan iç hatta geçişe giriş pasaport kontrolü, iç hattan dış hatta geçişe çıkış kontrolü eklendiği için bu süre aynı havalimanında bile aktarma türüne göre farklıdır. Tek rezervasyonda satılan bir bağlantı bu sınırın altında kurulmaz. Yine de sistemin izin verdiği en kısa süre, büyük bir aktarma merkezinde rahat bir süre anlamına gelmez; seçenek varsa ilk uçuşun rötar riskinin yüksek olduğu saatlerde daha uzun bağlantıyı seçmek mantıklıdır.

Ayrı biletlerde asgari süreyi kimse kontrol etmez. Gereken pay, aşağıdaki aşamaların toplamıdır:

Bu kalemlerden en kolay gözden kaçanı ikinci uçuşun check-in kapanışıdır: bagaj teslim bankosu kapandıktan sonra gelen yolcu, uçak henüz kalkmamış olsa da uçuşa kabul edilmeyebilir. Ayrı biletli planda bir de geri dönüş seçeneği düşünülmelidir: ikinci uçuş kaçarsa aynı gün başka sefer var mı ve ikinci biletin değişiklik kuralı ne?

Aktarmada akla takılan diğer konular

Transit uçuş ile aktarmalı uçuş aynı şey mi?

Günlük dilde ve havayolu sitelerinde çoğu zaman aynı anlamda kullanılır; Pegasus da aktarmalı uçuşu "transit uçuş" adıyla anlatır. Ayrım gerektiğinde, uçağın aynı sefer numarasıyla ara bir havalimanına inip yoluna devam ettiği yolculuğa ara inişli uçuş denir ve yolcu uçak değiştirmez. Aktarmalı uçuşta ise ikinci uçuş ayrı bir seferdir.

Aktarma sırasında havalimanından çıkılabilir mi?

Çıkılabilir, ama transit alandan çıkmak aktarma yapılan ülkeye giriş demektir. Pasaport kontrolünden geçilir, o ülkenin vize kuralları uygulanır ve dönüşte yeniden güvenlik kontrolü gerekir. İstanbul'da dış hattan dış hatta aktarma yapan yabancı uyruklu bir yolcu dışarı çıkmak isterse Türkiye'nin vize kurallarına tabi olur. Bagaj son noktaya etiketliyse yanınızda taşımanız gerekmez.

Bagaj son noktaya gelmezse ne yapılır?

Bagaj salonundan çıkmadan, son uçuşu yapan havayolunun kayıp bagaj bürosuna başvurup tutanak tutturmak gerekir. Check-in'de verilen bagaj etiketinin yolcuda kalan parçası ve biniş kartları bu başvurunun dayanağıdır; aktarmalı yolculukta bagajın hangi noktada kaldığı etiketteki numarayla izlenir.