PNR Kodu Nedir? Bilette Nerede Yazar ve Nasıl Öğrenilir?

Havayolu her uçak rezervasyonunu, rezervasyon yapıldığı anda oluşturduğu altı karakterli bir kodla tanır. Harf ve rakamlardan oluşan bu diziye (örneğin K7XQ2M) PNR kodu denir. Kısaltma İngilizce Passenger Name Record, yani Yolcu İsim Kaydı ifadesinden gelir.

Kod, satın almanın hemen ardından gelen onay e-postasında ve SMS'te, e-biletin ya da seyahat belgesinin üzerinde, check-in yapıldıktan sonra da biniş kartında yazar. Etiketi havayoluna ve acenteye göre değişir: "PNR", "Rezervasyon kodu", "Rezervasyon" ya da İngilizce belgelerde "Booking reference". Online check-in, rezervasyon değişikliği, ek bagaj ve koltuk gibi ek hizmetler ile iletişim bilgisi güncelleme ekranları bu kodu yolcunun soyadıyla birlikte ister.

Kod kaybolduysa önce bilet alınırken verilen e-posta adresi ve telefon numarası taranır, ardından havayolu ya da acente hesabına bakılır. Bilet bir acenteden alındıysa eldeki kodun havayolunun kendi kodu olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir, çünkü iki kod farklı olabilir.

PNR kodu, bilet numarası ve uçuş numarası nasıl ayırt edilir?

E-bilette yan yana duran kodlar kolayca karışır. Rezervasyon ekranına PNR yerine bilet ya da uçuş numarası girildiğinde kayıt bulunamaz. Hangi kodun istendiği biçiminden anlaşılır:

PNR ile bilet numarası arasındaki fark ödemede ortaya çıkar. PNR, rezervasyon kaydı oluştuğu anda vardır; bilet numarası ise ödeme tamamlanıp bilet düzenlendiğinde oluşur. E-bilette 13 haneli numara görünmüyorsa rezervasyon yapılmış ama bilet henüz kesilmemiş olabilir. Bilet numarasının ilk üç hanesi bileti satan havayolunu gösterir ve uçağı başka bir havayolu işletse bile değişmez.

PNR kodu nerede yazar?

Kodun yeri belgeye göre değişir, ama bilet alındıktan sonra yolcuya ulaşan her belgede bulunur:

• Onay e-postası: Satın almanın ardından bilet alınırken verilen adrese gönderilir; kod uçuş bilgileriyle birlikte yer alır.
• SMS: Pegasus gibi havayolları kodu rezervasyondaki telefon numarasına da gönderir.
• E-bilet ya da seyahat belgesi: PDF olarak gelen belgede "PNR" ya da "Rezervasyon" etiketiyle yer alır. Pegasus'un dijital seyahat belgesinde kod, orta bölümün altında "Rezervasyon" başlığıyla verilir.
• Biniş kartı: Pegasus'un mobil biniş kartında sağ alt köşededir. Biniş kartının görünümü havayoluna göre değişir: IATA'nın biniş kartı standardı barkodun içeriğini belirler, kartın düzenini belirlemez. Kodun yeri bu yüzden her havayolunda farklıdır.
• Havayolu ya da acente hesabı: Rezervasyon üye girişi yapılarak oluşturulduysa hesabın rezervasyon listesinde görünür.

Kod kaybolduysa PNR nasıl öğrenilir?

Aşağıdaki sıra, en kolay kanaldan en zahmetlisine doğru ilerler:

1. Bilet alınırken verilen e-posta adresinde "PNR", "rezervasyon", "booking" ve havayolunun adıyla arama yapın; spam ve promosyon klasörlerini de kontrol edin. Bileti başka biri aldıysa e-posta onun adresine gitmiştir.
2. Rezervasyonda kayıtlı telefon numarasına gelen mesajlara bakın.
3. Havayolunun ya da acentenin sitesine veya uygulamasına, bilet alırken kullandığınız hesapla giriş yapın.
4. Bilet acenteden alındıysa kodu acenteden isteyin ve havayolunun kendi rezervasyon kodunu da ayrıca sorun.
5. Bu kanallar sonuç vermezse havayolunun müşteri hizmetlerine başvurun. Yolcunun adı ve soyadı, uçuş tarihi, güzergâh ve varsa 13 haneli bilet numarası hazır olursa kayıt daha kolay bulunur.

Sonraki biletlerde aynı sorunu yaşamamak için rezervasyon sırasında telefon numarası ve e-posta adresinin doğru girildiğinden emin olmak yeterlidir; kod bu iki kanaldan gelir.

Acente, ortak uçuş ve aktarmada neden ikinci bir kod çıkar?

Acenteler ve seyahat siteleri rezervasyonu çoğunlukla Amadeus ya da Sabre gibi küresel rezervasyon sistemlerinde oluşturur. Bu sistemlerin kendi kayıt kodu vardır; havayolu ise yolcuyu kendi sisteminde ayrı bir kodla tutabilir. Bazı havayolları acentenin verdiği kodu kendi ekranında da tanır, bazıları tanımaz. Bir havayolunun sattığı, başka bir havayolunun işlettiği ortak uçuşlarda (codeshare) da benzer bir ayrım vardır.

Kod ve soyadıyla hangi işlemler yapılır?

PNR tek başına şifre gibi çalışmaz; havayolları kodu yolcunun soyadıyla eşleştirerek rezervasyonu açar. Pegasus örneğinde bu ikiliyle şu işlemler yapılabiliyor:

• online check-in,
• rezervasyon değişikliği,
• ek bagaj satın alma ve ek hizmet ekleme,
• iletişim bilgilerini güncelleme,
• kaybolan biletin yeniden düzenlenmesi ve havalimanında bilet çıktısı alma.

Soyadı girilirken e-bilette nasıl yazıldığına bakmak gerekir. Rezervasyon sistemleri bazı özel karakterleri her zaman doğru aktaramaz; IATA'nın biniş kartı kılavuzu da sistem sınırlamaları nedeniyle bazı isim karakterlerinin doğru çevrilemediğine dikkat çeker. Ö, Ü, Ş, Ç, Ğ ya da İ içeren bir soyadı kayıtta OZTURK gibi Latin harfleriyle tutulmuş olabilir ve ekran soyadını bu biçimde bekler. Ekran kodu kabul etmiyorsa büyük O harfiyle sıfırın, büyük I harfiyle birin karıştırılıp karıştırılmadığına bakılır.

Biniş kartı ve e-bileti paylaşmadan önce

PNR kodunu ve soyadı bilen biri, yukarıdaki işlemlerin yapıldığı rezervasyon ekranına girebilir; iletişim bilgilerini değiştirmek de bu işlemlerden biridir. Bu yüzden e-biletin ya da biniş kartının ekran görüntüsü sosyal medyada veya herkese açık gruplarda paylaşılmamalıdır.

Kodun üstü kapatılmış olsa bile biniş kartındaki barkod aynı bilgiyi taşır. IATA'nın biniş kartı standardında yolcunun adı ve uçuşu işleten havayolunun PNR kodu barkodun zorunlu alanları arasındadır. Standart yaygın biçimde belgelendiği için barkod okuma yazılımları bu alanları çözebilir. Biniş kartı bir yerde paylaşılacaksa barkod da tamamen gizlenmelidir. Kodun kendisi yalnızca havayoluyla, bileti alan acenteyle ve bilet işlemini yapacak kişiyle paylaşılır.

PNR'ın arkasındaki kayıt: havayolu sisteminde neler tutulur?

Passenger Name Record adı aslında altı karakterli kodu değil, havayolu sistemindeki rezervasyon kaydını anlatır; kod bu kaydın adresidir. IATA kaydı, rezervasyonun işlenmesi ve izlenmesi için gereken bütün bilgileri içeren yolcu kaydı olarak tanımlar. Avrupa Komisyonu'nun saydığı içerik şöyledir: seyahat tarihleri, güzergâhın tamamı, iletişim bilgileri, ödeme bilgileri, koltuk numarası ve bagaj bilgisi. Kaydın kapsamı, yolcunun rezervasyonda ve check-in sırasında verdiği bilgilere göre değişir.

Havayolları bu kaydı kendi ticari işleri için rezervasyon ve kalkış kontrol sistemlerinde tutar. Avrupa Birliği'nde PNR verileri terör ve ağır suçlarla mücadele amacıyla yetkili birimlerce de işlenir. Pasaport numarası, uyruk ve doğum tarihi gibi kimlik bilgileri ise API (yolcu ön bilgisi) adlı ayrı bir veri setidir; check-in sırasında toplanır ve check-in kapandıktan sonra varış ülkesinin sınır makamlarına iletilir.

PNR koduyla ilgili diğer sorular

PNR koduyla uçağa binilir mi?

Hayır. PNR rezervasyonu bulmaya yarar; güvenlik noktasında ve uçak kapısında biniş kartı istenir. Biniş kartı da check-in yapıldıktan sonra basılı ya da mobil olarak alınır.

Tren ve otobüs biletindeki PNR aynı kod mu?

Hayır. Kimi tren ve otobüs firmaları da rezervasyon numarasını PNR adıyla verir, ancak bu kod yalnızca o firmanın kendi bilet sisteminde geçerlidir. Havayolu ekranında ya da başka bir firmanın sisteminde işe yaramaz.