Atina Gezilecek Yerler: Akropolis, Plaka ve Merkez Rotası

Yunanistan'ın başkenti Atina'da gezilecek yerlerin büyük bölümü, Akropolis kayalığının eteklerini saran bir halkanın üzerindedir ve bu halka yürüyerek üç günde rahatça dolaşılır. Birinci gün tepenin kendisine, Akropolis Müzesi'ne ve güneybatıdaki ücretsiz Areopagus ile Filopappou tepelerine ayrılır. İkinci gün kuzey etekte Kerameikos'tan başlar, Antik Agora, Monastiraki ve Roma Agorası üzerinden Plaka'ya ve Anafiotika'nın dar sokaklarına çıkar. Üçüncü gün doğu etekteki Olympieion, Panathinaiko Stadyumu ve Syntagma'yı kapsar; akşamı halkanın dışındaki Lykavittos Tepesi'ne kalır. Her günün yürüyüşü yaklaşık 3-4 kilometredir, metro yalnızca güne başlarken ve dönüşte gerekir.

Ücret tarafında ayrım nettir. Akropolis, Antik Agora, Roma Agorası, Hadrian Kütüphanesi, Olympieion ve Kerameikos, Yunanistan Kültür Bakanlığı'nın beş gün geçerli birleşik biletine girer. Akropolis Müzesi, Panathinaiko Stadyumu ve Lykavittos füniküleri ayrı ücretlidir. Plaka, Anafiotika, Monastiraki Meydanı, Areopagus, Filopappou, Hadrian Kemeri, Ulusal Bahçe ve Syntagma'daki nöbet değişimi ise ücretsizdir.

Üç günlük halka: durak sırası, süre ve harita

Harita bağlantıları, o günün duraklarını sırasıyla Google Haritalar'da yürüyüş rotası olarak açar; adım adım yön ve güncel yürüme süresi oradan izlenebilir.

Sıranın mantığı sıcaklık ve kapanış saatlerine dayanır. Akropolis gölgesi neredeyse olmayan bir kaya tepesidir, bu yüzden birinci günün sabahına konur ve öğle saatleri kapalı alanda, müzede geçer. Ücretsiz tepeler kapanış saati olmadığı için akşama kalır. İkinci günün ücretli dört alanı birbirine yürüme mesafesindedir ve sabahtan öğleden sonraya sıralanır; Plaka ile Anafiotika ise akşamüstü ve yemek saatiyle birleşir.

Akropolis tepesi ve güney etek (1. gün)

Akropolis: güney yamaç girişinden zirveye

Akropolis'in iki girişi vardır. Batıdaki ana giriş, anıtsal kapı Propylaia'ya en kısa yoldur ve Areopagus kayalığının hemen yanındadır. Güney yamaçtaki giriş ise Dionysiou Areopagitou yaya caddesinin üzerinde, Akropoli metro istasyonuna ve Akropolis Müzesi'ne birkaç dakikalık mesafededir. Bu rota güneyden girer: bilet yamaçları da kapsadığı için yukarı çıkan patika önce Dionysos Tiyatrosu'nun, ardından şifa tanrısı Asklepios'un kutsal alanı Asklepieion'un kalıntılarının yanından geçer ve Herodes Atticus Odeonu'na yukarıdan bakan noktaya ulaşır. Odeon'un içine yalnızca yaz festivalinin gösterilerinde girilir; gündüz yukarıdan ve dışarıdan izlenir.

Patika zirvenin batı ucuna, Propylaia'nın önüne bağlanır. Kapıdan geçerken sağda küçük Athena Nike Tapınağı kalır, ardından düzlüğün ortasındaki Parthenon'a ve kuzey kenardaki Erechtheion'a yürünür. Erechtheion'un güney sundurmasını taşıyan Karyatidler kopyadır: özgün altı heykelden beşi aşağıdaki Akropolis Müzesi'nde, biri Londra'daki British Museum'dadır. Tepe ve yamaçlar için fotoğraf molalarıyla birlikte 2-3 saat gerçekçi bir süredir. Güney girişten geri inmek, müzeye geçişi birkaç dakikaya indirir.

Yazın kayanın üstünde gölge yok denecek kadar azdır. Sıcak hava dalgalarında Kültür Bakanlığı alanı öğle saatlerinde geçici olarak kapatabildiği için temmuz ve ağustosta açılışa yakın bir giriş saati seçmek, hem sıcaktan hem de olası bir kapanıştan korur. Bilet türleri, giriş saati seçimi ve ziyaretle ilgili ayrıntılar Atina Akropolis ziyaret rehberinde ayrıca ele alınıyor.

Akropolis Müzesi

Müze, Akropoli metro istasyonunun hemen yanında, Dionysiou Areopagitou 15 numaradadır ve Akropolis'ten bağımsız bir biletle girilir. Girişteki cam zeminden aşağıdaki antik yerleşimin kazısı görülür; bu kazı alanı genel bilete dahildir. Karyatidler ve Arkaik dönem heykelleri birinci kattadır. Ziyaretin çekirdeği en üst kattaki Parthenon Galerisi'dir: galeri, cam duvarlarının ardında görünen Parthenon'la aynı yöne bakacak biçimde yerleştirilmiştir ve frizin özgün parçaları, yurt dışındaki parçaların kopyalarıyla birlikte tapınaktaki sırasıyla dizilmiştir. Müze için 2-3 saat yeterlidir.

Saat planında tek tuzak pazartesidir: müze pazartesileri yıl boyunca 17.00'de kapanır. 1 Nisan ile 31 Ekim arasında salıdan pazara 20.00'ye, cuma günleri 22.00'ye kadar açıktır. 1 Kasım ile 31 Mart arasında pazartesiden perşembeye 17.00'de, cumartesi ve pazar 20.00'de, cuma 22.00'de kapanır. Son giriş kapanıştan yarım saat öncedir. Kışın birinci gün hafta içine denk geliyorsa sabah Akropolis'e çıkıp öğleden hemen sonra müzeye girmek gerekir; akşam saatlerinde müze gezmek isteyenler için en uygun gün cumadır.

Akşam: Dionysiou Areopagitou, Areopagus ve Filopappou

Müzeden çıkınca Akropolis'in güney eteğini dolaşan Dionysiou Areopagitou yaya caddesi batıya doğru uzanır ve günün ücretsiz bölümünün omurgasıdır. Caddenin batı ucunda iki tepe vardır. Areopagus (Yunanca Areios Pagos), Akropolis'in batı girişinin hemen altındaki çıplak kayalıktır; antik Atina'da yüksek mahkemenin toplandığı bu kaya, Hristiyan geleneğinde Pavlus'un Atinalılara seslendiği yer olarak anılır. Üstüne metal bir merdivenle çıkılır ve aşınmış mermer yüzey kaygandır, bu yüzden tabanı kaymayan ayakkabı fark yaratır.

Karşıdaki Filopappou Tepesi, çam ağaçlarıyla kaplı bir parktır. Tepedeki Roma dönemi mezar anıtının çevresinden Akropolis'e güneybatıdan bakılır; Parthenon ile Propylaia aynı karede görünür. İki tepe de ücretsizdir ve kapanış saati olmadığından günü gün batımıyla bitirmek için uygundur.

Kerameikos'tan Plaka'ya: antik çarşılar ve eski mahalle (2. gün)

İkinci gün Thissio istasyonunda başlar ve Ermou caddesinin batı ucundaki Kerameikos'tan doğuya, Plaka'nın en yukarısına doğru ilerler. Günün dört ücretli alanı birleşik bilete dahildir, yani birleşik bilet alındıysa hiçbir kapıda ek ödeme gerekmez. Bu alanlarda bilet, seçilen saatin bir saat öncesinden bir saat sonrasına kadar geçerli olduğu için sırayı dakikası dakikasına tutturmak gerekmez.

Kerameikos ve Antik Agora

Kerameikos, antik Atina'nın ana mezarlığı ve şehir surlarının iki büyük kapısının (Dipylon ve Kutsal Kapı) bulunduğu alandır. Mezar taşları, Eridanos deresinin yatağı ve küçük müzesiyle yaklaşık bir saat sürer. Buradan Thissio üzerinden Antik Agora'nın girişine yürüyüş 10-15 dakikadır.

Agora, antik Atina'nın siyasi ve ticari merkeziydi. Alanın batı yükseltisindeki Hephaistos Tapınağı, sütunları ve çatı kirişleri yerinde duran, en iyi korunmuş antik Yunan tapınaklarından biridir. Karşı uçtaki iki katlı uzun Attalos Stoası ise özgün planına göre yeniden inşa edilmiş bir yapıdır ve içinde Agora'daki kazılardan çıkan buluntuların sergilendiği müze bulunur. Agora için 1,5-2 saat ayırmak yeterlidir; alanın Adrianou caddesine açılan çıkışı Monastiraki Meydanı'na birkaç dakikadır.

Monastiraki, Hadrian Kütüphanesi ve Roma Agorası

Monastiraki Meydanı, 1. ve 3. metro hatlarının kesiştiği, Ifestou caddesindeki bit pazarı sokaklarının açıldığı kalabalık bir kavşaktır. Meydanın kenarındaki küçük Pantanassa Kilisesi ile Osmanlı döneminden kalma Tzistarakis Camii aynı karede görünür. Meydanın hemen arkasında Roma İmparatoru Hadrian'ın yaptırdığı kütüphanenin sütunlu batı duvarı yükselir.

Hadrian Kütüphanesi'nden doğuya birkaç dakika yürüyünce Roma Agorası'na varılır. Buranın simgesi sekizgen Rüzgarlar Kulesi'dir: her yüzünde bir rüzgar tanrısının kabartması bulunan kule, antik çağda dış cephesindeki güneş saatleri ve içindeki su saatiyle zamanı gösteriyordu. İki alan birlikte bir saat kadar sürer.

Plaka ve Anafiotika'da gezilecek yerler

Roma Agorası'nın güney kenarından yukarı çıkan sokaklar, Akropolis'in kuzey ve doğu eteğine yayılan eski mahalle Plaka'ya girer. Plaka'da gezilecek yerler tek tek anıtlardan çok bir sokak dokusudur: neoklasik konaklar, Bizans döneminden kalma küçük kiliseler, Adrianou ve Kydathineon caddelerindeki lokanta ve dükkân sıraları. Mahallede ücretli bir giriş noktası yoktur.

Plaka'nın en üst kısmındaki Anafiotika, 19. yüzyılda Kral Otto'nun saray inşaatında çalışmak için Kiklad adası Anafi'den gelen ustaların kendi adalarındaki gibi kurduğu beyaz badanalı evlerden oluşur. Sokaklar merdivenli ve çok dardır, evler özel konuttur; yüksek sesle konuşmamak ve kapı önlerinde oyalanmamak gerekir. Anafiotika'dan aşağı inen sokaklar Plaka'nın merkezine, oradan da üçüncü günün başlangıç noktası olan Lysikrates Anıtı'na çıkar.

Olympieion, Panathinaiko ve Syntagma; akşam Lykavittos (3. gün)

Üçüncü gün Plaka'nın güneydoğu ucundaki Lysikrates Anıtı'nda başlar. Bu küçük yuvarlak anıt, MÖ 4. yüzyılda bir koro yarışmasını kazanan Lysikrates'in ödül tripodunu taşımak için dikilmiştir; çitle çevrilidir ama dışarıdan ücretsiz görülür. Birkaç dakikalık yürüyüşle Amalias Bulvarı kenarındaki Hadrian Kemeri'ne varılır. Kemer de ücretsizdir ve hemen arkasında Olympieion'un sütunları görünür.

Olympieion (Olimpos Zeus Tapınağı), yapımı MÖ 6. yüzyılda başlayıp ancak MS 2. yüzyılda Hadrian döneminde tamamlanabilen, antik Yunan dünyasının en büyük tapınaklarından biridir. Dev sütunlarından 15'i ayaktadır; bir diğeri 19. yüzyıldaki bir fırtınada devrilmiş ve parçaları yerde durmaktadır. Alan düzdür ve 45 dakikada gezilir. Arkeolojik alanların kapanış saati sonbahardan itibaren kademeli olarak öne çekildiği için Olympieion soğuk aylarda öğleden önceye konmalıdır.

Olympieion'dan Vasilissis Olgas caddesi boyunca doğuya yaklaşık 10-15 dakika yürüyünce Panathinaiko Stadyumu'na varılır. Tamamen mermerden yapılmış stadyum, antik yarış alanının üzerine yeniden kurulmuş ve 1896'da ilk modern Olimpiyat Oyunları'na ev sahipliği yapmıştır. Stadyumun işletmecisi Yunanistan Olimpiyat Komitesi olduğundan bileti Kültür Bakanlığı'nın birleşik biletinden ayrıdır; güncel ücret stadyumun kendi gişesinde ve sitesinde ilan edilir. Bilet almadan da girişin önünden at nalı biçimindeki tribünlerin büyük kısmı görülür.

Stadyumun karşısındaki Zappeion bahçesinden geçilerek Ulusal Bahçe'ye girilir. Kraliçe Amalia'nın yaptırdığı bu gölgeli park ücretsizdir ve öğle sıcağında rotanın en serin kesimidir. Bahçenin kuzeybatı çıkışı Syntagma Meydanı'na açılır. Parlamento binasının önündeki Meçhul Asker Anıtı'nda, kısa etekli geleneksel giysiler ve ponponlu ayakkabılar giyen Evzon muhafızlar her saat başı nöbet değiştirir; tören birkaç dakika sürer ve ücretsizdir. Parlamento binası, Anafiotika'yı kuran ustaların inşaatında çalıştığı eski kraliyet sarayıdır.

Öğleden sonra Syntagma'dan batıya, Monastiraki'ye uzanan yaklaşık bir kilometrelik Ermou yaya caddesi alışverişe ayrılabilir; caddenin ortasında kalan küçük Kapnikarea Kilisesi 11. yüzyıldan kalma bir Bizans yapısıdır. Akşam ise Syntagma'nın kuzeydoğusundaki Kolonaki mahallesinden Lykavittos Tepesi'ne çıkılır. Şehir merkezinin en yüksek tepesi olan 277 metrelik Lykavittos'a Aristippou caddesindeki füniküler istasyonundan ücretli olarak ya da çamlar arasındaki patikadan yürüyerek ücretsiz çıkılır. Zirvedeki Agios Georgios Kilisesi'nin önünden Akropolis, şehrin tamamı ve havanın açık olduğu akşamlarda Saronik Körfezi görülür. Füniküler ücreti ve sefer saatleri işletmecinin ilanına göre değişir.

Biletler: ücretli duraklar, birleşik bilet ve saatli giriş

Kültür Bakanlığı'na bağlı arkeolojik alanların resmi çevrim içi satışı hhticket.gr üzerinden yapılır. Saatli giriş tüm ziyaretçiler için zorunludur: Akropolis'te bilet, seçilen saatin 15 dakika öncesinden 15 dakika sonrasına kadar, diğer alan ve müzelerde bir saat öncesinden bir saat sonrasına kadar geçerlidir. Seçilen saatten yarım saat önce girişte olmak önerilir. Saatli giriş herkes için zorunlu olduğundan, "sırada beklemeden giriş" vaat eden ilanlar ek bir ayrıcalık sağlamaz; Bakanlık bu tür reklamların yanıltıcı olduğu konusunda uyarı da yapmıştır. Alanların kapanış saati mevsime göre değiştiği için o günün gerçek açılış ve kapanışı, satış ekranında seçilebilen giriş saatlerinden anlaşılır.

Akropolis'in yamaçlarla birlikte tek giriş bileti yetişkin için 30 euro olarak uygulanıyor; eski rehberlerde geçen 20 euroluk tutar artık geçerli değildir. İndirim kategorileri ve tutarlar değişebildiği için ödeme öncesinde satış ekranındaki tutar esas alınmalıdır. Beş gün geçerli birleşik bilet, Akropolis ve yamaçlarına ek olarak Antik Agora, Roma Agorası, Hadrian Kütüphanesi, Olympieion, Kerameikos ve Aristoteles Lykeionu'nu kapsar; üç günlük rotadaki bütün ücretli arkeolojik alanlar bu tek bilete sığar. Birleşik biletin tutarı satış ekranında alan listesiyle birlikte görünür. Akropolis dışındaki alanlara da girilecekse, tek tek biletlerin toplamını orada birleşik biletle karşılaştırmak yeterlidir.

Akropolis Müzesi'nin genel bileti 20 euro, indirimli bileti 10 eurodur. Genel bilet gişeden ya da müzenin e-bilet sisteminden alınabilir; indirimli ve ücretsiz biletler yalnızca gişede, hak sahipliğini gösteren belgeyle verilir. Türkiye gibi Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden gelen 25 yaş altı ziyaretçiler pasaport göstererek indirimli bilete hak kazanır. Müze 6 Mart, 25 Mart, 18 Mayıs ve 28 Ekim'de herkese ücretsizdir; 1 Ocak, Ortodoks Paskalya Pazarı, 1 Mayıs, 25 ve 26 Aralık'ta ise kapalıdır.

Kişi başı giriş bütçesi için kaba bir çerçeve: yalnızca Akropolis ve Akropolis Müzesi'ni gezen bir yetişkin girişlere toplam 50 euro öder. Rotanın tamamını izleyen biri için hesap; müze bileti, birleşik bilet tutarı, Panathinaiko bileti ve isteğe bağlı füniküler ücretinin toplamıdır. Plaka, Anafiotika ve tepelerde geçen saatlerin giriş maliyeti yoktur.

Metroyla rotaya bağlanmak

Rota yürüyüşe dayandığı için metro dört istasyonda işe yarar. Akropoli istasyonu (2. hat, kırmızı) birinci günün başlangıcıdır; Akropolis'in güney girişi ve Akropolis Müzesi birkaç dakikalık mesafededir. Thissio (1. hat, yeşil), ikinci günün başladığı Kerameikos'a ve Antik Agora'nın batı yakasına en yakın duraktır. Monastiraki (1. ve 3. hat) Agora, Hadrian Kütüphanesi ve Plaka'nın kuzey ucuna açılır. Syntagma (2. ve 3. hat) Parlamento, Ulusal Bahçe ve Ermou caddesinin başındadır. Üçüncü günün akşamında Lykavittos'a Kolonaki tarafından yaklaşmak için Evangelismos istasyonu (3. hat) da kullanılabilir; Aristoteles Lykeionu bu istasyonun hemen yanındadır.

Havalimanından gelen 3. hat (mavi) Syntagma ve Monastiraki'ye aktarmasız ulaşır. Havalimanı bileti şehir içi biletten ayrı tarifelidir; güncel ücretler istasyonlardaki bilet makinelerinde ve Atina toplu taşıma kurumu OASA'nın sitesinde yer alır.

Süre kısaysa hangi durak çıkarılır?

Tek gün: Sabah Akropolis ve yamaçları, öğlen Akropolis Müzesi, öğleden sonra Anafiotika ve Plaka, akşam Monastiraki. Kerameikos, Agora ve Olympieion bu durumda dışarıda kalır; tek gün için birleşik bilet yerine Akropolis'in tek bileti yeterlidir.

İki gün: Üçüncü gün ikiye bölünür. Hadrian Kemeri ve Olympieion, Akropolis Müzesi'ne kısa yürüme mesafesinde olduğu için birinci günün öğleden sonrasına eklenir ve Filopappou çıkarılır. Syntagma ile Ermou, ikinci günün sonunda Plaka'dan sonra yürünür. Panathinaiko Stadyumu ve Lykavittos ancak vakit kalırsa yapılır.

Dördüncü gün: Halkanın dışında kalan en önemli durak, Omonia Meydanı'nın kuzeyindeki Ulusal Arkeoloji Müzesi'dir. Tarih öncesinden Roma dönemine uzanan koleksiyonu, Yunanistan'ın en kapsamlı arkeoloji koleksiyonlarından biridir ve rahatça yarım günü doldurur. Birleşik biletin beş günlük süresi dolmadıysa aynı gün Evangelismos yakınındaki Aristoteles Lykeionu da ek ödeme olmadan görülebilir.