Kotor Gezilecek Yerler: Eski Şehir, Kale ve Körfez Rotası

Kotor'da gezilecek yerlerin neredeyse tamamı yürüme mesafesinde toplanır: Karadağ'daki Kotor Körfezi'nin en iç ucunda kalan surlu eski şehir (Kotor Old Town) ve hemen arkasındaki dik yamaca tırmanan San Giovanni Kalesi. Bu ikisi bir günü doldurur. Körfez kıyısındaki Perast ile denizin ortasındaki Gospa od Škrpjela adası ikinci güne, Lovćen dağına çıkan virajlı yol ise vakti olanlara kalır.

Kısa rota özeti

1. 1. gün, sabah erken: Surlar boyunca Kotor Kalesi'ne (San Giovanni) çıkış. Ücretli; gidiş ve dönüş için yaklaşık 2 saat ayırın.
2. 1. gün, öğle ve öğleden sonra: Eski şehirde Deniz Kapısı, Silah Meydanı ve Saat Kulesi, Aziz Tryphon Katedrali, Denizcilik Müzesi, Aziz Luka Meydanı, Kuzey ve Gurdić kapıları. Sokaklar ücretsiz; katedral ve müze ücretli.
3. 2. gün: Dobrota kıyısı, Perast ve tekneyle Gospa od Škrpjela; isteyen Risan'a kadar devam eder. Kotor ile Perast arası kıyı yolundan yaklaşık 12 km.
4. Ek yarım gün: Kotor serpantinleri üzerinden Njeguši köyü ve Lovćen Milli Parkı.

Sıralamanın mantığı basit: kale yamacı sabah dağın gölgesinde kalır ve gemi yolcuları henüz eski şehre dağılmamıştır. Öğle sıcağında ise katedral ve müze gibi kapalı mekânlar daha rahat gezilir.

Kotor Old Town nerede, hangi kapıdan girilir?

Kotor Old Town, Karadağ'ın Adriyatik kıyısında, Boka Kotorska adıyla bilinen körfezin güneydoğu ucunda, Lovćen dağ kütlesinin dik eteğinde yer alır. En yakın havalimanı Tivat'tır; havalimanı işletmecisi Kotor'a uzaklığı 8 km, araçla yaklaşık 12 dakika olarak veriyor. Eski şehir, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki Kotor'un doğal ve kültürel-tarihî bölgesinin merkezidir. İçi taş döşeli dar sokaklardan oluşur ve araç trafiğine kapalıdır.

Üçgen biçimli eski şehre üç kapıdan girilir ve hangi kapıyı kullandığınız yürüyüşün yönünü belirler:

• Deniz Kapısı (Morska vrata): Ana giriştir. Limana ve kıyı yoluna bakar; kruvaziyer yolcuları, taksiler ve tur otobüsleri bu tarafa gelir. Kapının hemen içinde Silah Meydanı açılır.
• Kuzey Kapısı (Sjeverna vrata): Škurda deresinin üzerindeki köprüyle eski şehre bağlanır. Kapıdaki yazıt, 16. yüzyılda Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı kuşatmasının püskürtülmesini anar.
• Gurdić Kapısı (Južna vrata): Güney ucundadır ve adını yanındaki Gurdić kaynağından alır. Limandan uzak olduğu için genellikle üç kapı içinde en sakin olanıdır.

Eski şehir küçüktür; bir kapıdan ötekine birkaç dakikada yürünür. Asıl zamanı kale yokuşu ve iç mekânlar alır.

Durak, ücret ve süre tablosu

Kale ücreti Kotor Belediye Meclisi kararıyla belirlenir. Diğer ücretli durakların tutarını her kurum ya da tekneci kendisi belirlediği için güncel rakamı girişte teyit etmek gerekir. Süreler planlama önerisidir; kuyruk ve kalabalık payı içermez.

1. gün sabah: Kotor Kalesi'ne (San Giovanni) çıkış

Kotor kalesi denince tek bir yapı değil, eski şehri saran ve dağın yamacından yukarı tırmanan yaklaşık 4,5 km'lik sur sistemi anlaşılır. Yolun sonundaki San Giovanni (Sveti Ivan) Kalesi deniz seviyesinden yaklaşık 260 metre yüksektedir ve oraya ulaşmak için 1.350 civarında basamak çıkılır. Patika eski şehrin dağa bakan doğu kenarından başlar; ücret, patikanın alt kısmındaki gişelerde alınır.

Yolun aşağı yukarı yarısında küçük Gospa od Zdravlja (Sağlığın Meryem Ana'sı) Kilisesi durur. Körfez manzarası buradan da açılır. Zirvede kale kalıntılarının arasından eski şehrin üçgen planı ve körfezin iç kolu tek bakışta görünür.

San Giovanni Kalesi'nin haritadaki konumu

Kale ücreti ve muafiyet

Kotor Belediye Meclisi'nin kararıyla surları gezen yabancı ziyaretçilerden 15 € alınır; Karadağ'da ikametgâhı olanlar bu ücretten muaftır. Çocuk indirimi ve ödeme yöntemi konusunda rehberler farklı bilgi veriyor; gişede kart geçmeme ihtimaline karşı nakit bulundurmak işi kolaylaştırır. Gişe saatleri sezona göre değiştiği için güncel saati çıkış noktasında ya da Deniz Kapısı önündeki turizm danışma noktasında teyit etmek gerekir.

Ne zaman çıkılmalı?

Yamaç körfeze, yani batıya bakar. Sabahın erken saatlerinde dağın gölgesinde kalır, öğleden sonra ise güneşi doğrudan alır ve yolun büyük kısmında ağaç gölgesi yoktur. Yaz aylarında erken başlamak hem sıcaktan hem de gemi yolcularının yoğunlaştığı saatlerden kaçmanın en kolay yoludur. Gün batımı için akşam çıkanlar, inişin alacakaranlıkta ve yıllarca basılmaktan cilalanmış, kaygan taşlar üzerinde yapılacağını hesaba katmalıdır.

Basamaklar düzensizdir, yer yer yalnızca taş rampaya dönüşür ve korkuluk her yerde yoktur. Kaymayan tabanlı ayakkabı, su ve şapka bu çıkışın asgari donanımıdır.

1. gün öğleden sonra: eski şehirde durak sırası

Aşağıdaki sıra Deniz Kapısı'ndan girip Kuzey Kapısı'ndan çıkan ve geri dönüşü en aza indiren bir yürüyüştür. Gurdić Kapısı güney uçta kaldığı için katedralden sonra kısa bir sapmayla eklenebilir.

Eski şehir yürüyüş rotasını haritada aç (Deniz Kapısı, Saat Kulesi, Aziz Tryphon Katedrali, Denizcilik Müzesi, Aziz Luka Kilisesi, Kuzey Kapısı)

Silah Meydanı ve Saat Kulesi

Deniz Kapısı'ndan geçince açılan geniş alan Silah Meydanı'dır (Trg od oružja). Eski şehrin en büyük meydanıdır ve kafelerin çoğu buradadır. Meydanın karşı tarafındaki Saat Kulesi 17. yüzyılın başından kalmadır; önündeki taş piramit, suçluların teşhir edildiği eski utanç direğidir.

Aziz Tryphon Katedrali

Kotor'un koruyucu azizine adanan bu Roman üslubundaki katedral, Katolik Kotor Piskoposluğu'nun merkezidir ve şehrin en tanınmış yapısıdır. İki çan kulesinin birbirinden farklı görünmesi, depremlerden sonra yapılan onarımların izidir. İçeride 14. yüzyıldan fresk kalıntıları ve ana sunağın üzerindeki taş gölgelik bulunur. İçeri girmek ücretlidir; cepheyi meydandan görmek serbesttir.

Denizcilik Müzesi ve Bokeška Mornarica Meydanı

Karadağ Denizcilik Müzesi (Pomorski muzej Crne Gore), barok Grgurina Sarayı'nda yer alır. Koleksiyonun çekirdeğini, körfezin denizci kardeşliği Bokeška Mornarica'nın yüzyıllar içinde biriktirdiği eşyalar oluşturur: gemi modelleri, seyir aletleri, denizci üniformaları, haritalar ve kaptan portreleri. Kotor çevresinin neden bu kadar çok kaptan konağıyla dolu olduğunu anlamak için Dobrota ve Perast'tan önce görülmesi mantıklıdır. Müze ücretlidir; güncel saat ve ücreti müzenin kendisinden teyit etmek gerekir.

Aziz Luka Meydanı

Kuzeye doğru yürürken açılan bu küçük meydanda iki kilise yan yana durur. 12. yüzyıldan kalan Aziz Luka Kilisesi, Kotor'u sarsan depremlerden büyük hasar görmeden çıkan yapılardandır ve uzun süre hem Katolik hem Ortodoks ayinlerine ev sahipliği yapmıştır. Hemen yanındaki daha büyük Aziz Nikola Kilisesi Sırp Ortodoks Kilisesi'ne bağlıdır ve 20. yüzyılın başında inşa edilmiştir.

Kuzey Kapısı'ndan çıkış

Yürüyüşü Kuzey Kapısı'ndan çıkarak bitirmek, surların dış yüzünü ve Škurda'nın denize karıştığı yeri köprünün üzerinden görmeyi sağlar. Vakit kalırsa Gurdić Kapısı'na geçip güney surlarının dibinden kıyıya yürümek, günü eski şehrin daha az kalabalık tarafında kapatır.

2. gün: Dobrota, Perast ve Gospa od Škrpjela

Körfez rotası Kotor'dan kuzeybatıya doğru kıyı yolunu izler. Dobrota eski şehrin hemen kuzeyinde başlar; Perast yaklaşık 12 km, Risan ise birkaç kilometre daha ötededir. Kendi aracınızla, taksiyle ya da Herceg Novi yönüne giden kıyı otobüsleriyle gidebilirsiniz; otobüs saatlerini ve Perast'taki duruş yerini Kotor otogarında teyit etmek gerekir. Kotor limanından kalkan tekne turları da Perast ile Gospa od Škrpjela'yı tek programda birleştirir.

Kotor, Dobrota, Perast ve Risan rotasını haritada aç

Dobrota

Kotor'a bitişik bu uzun kıyı yerleşimi, denizcilikten zenginleşen ailelerin taş konakları ve küçük kiliseleriyle bilinir. Bilet gerektiren bir durak yoktur; kıyı boyunca yürümek ya da arabayla yavaşça geçmek yeterlidir.

Perast

Perast, tek bir kıyı caddesi boyunca dizilen küçük bir kasabadır. Körfezin en çok fotoğraflanan siluetini Aziz Nikola Kilisesi'nin yüksek çan kulesi ve barok saraylar oluşturur. Sokaklarda dolaşmak ücretsizdir; kasabanın denizcilik geçmişini anlatan Perast Müzesi ise Bujović Sarayı'nda yer alır ve ücretlidir.

Gospa od Škrpjela ve Sveti Đorđe adaları

Perast'ın karşısındaki iki adadan biri doğal, biri yapaydır. Sveti Đorđe, servi ağaçları ve eski bir Benediktin manastırıyla doğal adadır. Gospa od Škrpjela (Kayaların Meryem Ana'sı) ise insan eliyle oluşturulmuştur: rivayete göre denizciler kayalıkta bir Meryem ikonası bulmuş, ardından yüzyıllar boyunca taş taşıyıp eski gemileri batırarak adayı büyütmüştür. Gelenek, her yıl 22 Temmuz akşamı yapılan Fašinada'da teknelerin adaya taş taşımasıyla sürer.

Adaya köprü ya da düzenli feribot yoktur. Perast iskelesinden kalkan küçük teknelerle birkaç dakikada geçilir ve tekne ücreti iskelede teknecilerle belirlenir. Kilisenin içinde denizcilerin adadığı gümüş plakalar ve barok resimler bulunur; yanındaki küçük müze ayrıca ücretlidir. Kilisenin kendisi ise kaynaklarda ücretsiz ya da bağışa bağlı olarak anlatılır.

Risan

Perast'tan sonra devam edenler için Risan, körfezin en eski yerleşimlerinden biridir ve Roma dönemi villa mozaikleriyle bilinir. Mozaik alanı küçük, ücretli ve kısa süren bir duraktır.

Vakit kalırsa: Kotor serpantinleri, Njeguši ve Lovćen

Kotor'dan dağa çıkan eski yol, körfezin üzerinde 25 virajla yükselir ve Njeguši köyüne ulaşır. Njeguši, kurutulmuş jambonu (pršut) ve peyniriyle tanınan bir dağ köyüdür. Yol Lovćen Milli Parkı'na devam eder; parkın simgesi, Karadağ'ın 19. yüzyıldaki hükümdarı, piskoposu ve şairi Petar II Petrović Njegoš'un zirvedeki anıt mezarıdır. Milli park ve anıt mezar girişi ücretlidir.

Yol dar ve virajlar keskindir; karşıdan gelen otobüslerle karşılaşınca beklemek gerekebilir. Bu yüzden bu rota, en az yarım gün ayrılabildiğinde anlamlıdır. Kotor, Njeguši ve Njegoš Anıt Mezarı rotasını haritada aç

Gün seçerken bakılacaklar

Kruvaziyer iskelesi Deniz Kapısı'nın hemen önündedir. Birden fazla geminin yanaştığı günlerde eski şehir ve kale yolu gün ortasında belirgin biçimde kalabalıklaşır. Kotor Limanı'nın yayımladığı gemi geliş çizelgesine bakarak kale ve eski şehir gününü daha az geminin geldiği bir güne denk getirmek, rotadaki bütün süreleri rahatlatır.

Karadağ Avrupa Birliği üyesi olmasa da euro kullanır. Tekne geçişi gibi küçük ödemeler için nakit bulundurmak pratiktir.

Sık sorulan sorular

Kotor eski şehrine giriş ücretli mi?

Hayır. Kapılardan geçmek, meydanlarda ve sokaklarda dolaşmak ücretsizdir. Ücret; surlar ve San Giovanni Kalesi, Aziz Tryphon Katedrali ve Denizcilik Müzesi gibi tek tek duraklar için alınır.

Budva ya da Tivat'ta kalırken Kotor günübirlik gezilir mi?

Evet. Tivat ve havalimanı çevresi Kotor'a araçla yaklaşık çeyrek saat uzaklıktadır; Budva ise yaklaşık 23 km mesafededir. Günübirlik gezide eski şehir ve kale bir güne sığar. Perast ve Gospa od Škrpjela'yı aynı güne eklemek ise kale çıkışından ya da eski şehirdeki iç mekânlardan vazgeçmeyi gerektirir.

Kale çıkışı çocuklar ya da diz sorunu olanlar için uygun mu?

Çıkış teknik değildir ama uzun ve diktir; inişte dizlere ciddi yük biner. Düzenli yürüyen çocuklar için yapılabilir, bebek arabasıyla mümkün değildir. Zorlananlar yarı yoldaki Gospa od Zdravlja Kilisesi'nde dönerek körfez manzarasının büyük kısmını yine görebilir.